Pomnik Historii Państwa Polskiego Drukuj
piątek, 23 kwiecień 2010
image_001.jpgNajstarsza część Lublina, Stare Miasto w granicach murów oraz przyległa doń część śródmieścia, została w 2007 roku uznana Pomnikiem Historii Państwa Polskiego. Ten tytuł jest przyznawany najcenniejszym zabytkom w Polsce.

Dlaczego Lublin?

Lublin, jako jedno z dziesięciu zabytkowych miast, uzyskał ten tytuł dzięki swoim wyjątkowym walorom historycznym i przestrzennym. Do dziś gołym okiem widać, jak Nasi Szanowni Przodkowie musieli się nagłowić, by wpisać to miasto pomiędzy wąwozy i wzgórza, jak obsłużyć trakty z Gniezna na Ruś, a potem z Krakowa do Wilna, jak ochronić miasto przed najazdami, zapewnić mu wodę i żywność, jak oddawać chwałę Bogu, czcić królów i sądzić człowieka. Zamek od zarania był ośrodkiem władzy państwowej, ulica Grodzka była osią najstarszej części miasta, do której dodano wachlarzowy układ ulic miasta lokacyjnego, które otoczono murami. Wiadomo, że Jagiellonowie czynili pewne przygotowania do ustanowienia w Lublinie wspólnej stolicy Litwy i Korony. Stąd kaplica zamkowa, kościół i klasztor pobrygidkowski, Trybunał Koronny. Wokół murów szybko narosło miasto, którego życie toczyło się wokół sławnych jarmarków i sesji trybunalskich, przyciągających ludzi z całej Polski i Europy. Pomimo dość burzliwej historii, udało się nam niemal uniknąć radykalnych przebudów czy kataklizmów, które przerwałyby ciągłość kolejnych nawarstwień zabudowy. Te nawarstwienia są wciąż widoczne, układają się w ciąg bardzo rozsądnych decyzji. Mieliśmy też to szczęście, że na mniej szczęśliwe pomysły radykalnych zmian brakowało na ogół pieniędzy. Mało jest miejsc w naszej części świata, które mogą pokazać zapisane w budynkach upór i ambicje, sukcesy i porażki całych pokoleń, na przestrzeni co najmniej ośmiu wieków.

Noc Kultury w obrębie Pomnika Historii

Wydarzenia tegorocznej Nocy Kultury odbędą się przede wszystkim w obszarze Pomnika. Będzie to szansa na zobaczenie na nowo i odczarowanie naszego dziedzictwa. Przestańmy nasze zabytkowe Stare Miasto, nasze unikalne urbanistyczne dziedzictwo traktować jak zagrożenie klasówką z historii. Poczujmy życzliwy oddech całej armii prapradziadów na naszych plecach, złapmy go, jak wiatr w żagle na kursie w przyszłość.image_002.jpg

Proponujemy zagłębienie się w miejsca bardziej kameralne, niezwykłe, zejście z głównych ulic i pokazanie tego, co na co dzień umyka – magicznych podwórek ukrytych w centrum, mniej uczęszczanych uliczek, bram i przejść Starego Miasta, takich jak na przykład labirynt podwórek, furt i bram pomiędzy ulicami Archidiakońską i Grodzką.


Lublin jako Pomnik Historii – podstawowe fakty

Lublin jest jednym z 37 zabytków – Pomników Historii; tytuł ten otrzymało do tej pory dziesięć zabytkowych zespołów miejskich;
tytuł Pomnika Historii nadał Lublinowi Prezydent Polski, dnia 25 kwietnia 2007 roku;
lubelski Pomnik Historii to unikalny zespół zabytków pochodzących z wielu epok historycznych, wpisanych w urozmaicony krajobraz wzgórz i dolin Wyżyny Lubelskiej. W jego skład wchodzą: Wzgórze Zamkowe z historyczną zabudową zamku, Stare Miasto w granicach dawnych (nieistniejących) murów miejskich, staropolski odcinek Krakowskiego Przedmieścia wraz z blokami zabudowy otaczającej,  zespół dawnego klasztoru św. Brygidy z kościołem pw. Wniebowzięcia NMP Zwycięskiej w granicach murów klasztornych, zespół dawnego klasztoru i kościoła Bernardynów pw. Nawrócenia św. Pawła oraz zespół archikatedry i południowy blok zabudowy ul. Królewskiej;
na terenie Pomnika znajduje się około 300 zabytków architektury z różnych epok: świątynie, kamienice, zabytki architektury obronnej, budynki użyteczności publicznej;
w świątyniach z terenu Pomnika jest ponad 1600 zabytków ruchomych: dzieł malarstwa, rzeźby, rzemiosła artystycznego, zaś zbiory muzeów, archiwów i bibliotek liczą setki tysięcy obiektów istotnych dla tożsamości miasta i regionu;
dziedzictwo Lublina - Pomnika Historii uzupełniają liczne niematerialne dobra kultury: żywe kulty religijne, historyczne nazwy miejsc, podania i legendy;
historyczne dzielnice Lublina objęte zasięgiem Pomnika Historii były w przeszłości świadkami ważnych dla całej Europy wydarzeń, m.in.: Unii Lubelskiej i hołdu księcia pruskiego Albrechta Fryderyka;
miasto było w XV i XVI wieku liczącym się w europejskiej skali ośrodkiem handlowym, siedzibą ważnych jarmarków, zaś przez ponad dwa stulecia od 1578 roku, jako siedziba Trybunału Koronnego Lublin był istotnym miejscem dla obywateli Rzeczypospolitej – stolicą sprawiedliwości Rzeczypospolitej.



Znak Europejskiego Dziedzictwa (European Heritage Label)



Innym wyróżnieniem, przyznającym naszemu miastu wyjątkowy status jest Znak Europejskiego Dziedzictwa (European Heritage Label).
Przyznanie tytułu Znaku Dziedzictwa Europejskiego miastu Lublin dotyczy trzech najcenniejszych obiektów związanych historycznie z zawarciem w 1569r. Unii Polsko-Litewskiej zwanej Unią Lubelską, którymi są:
Kaplica Trójcy Świętej na Zamku Lubelskim,
Pomnik Unii Lubelskiej
Bazylika św. Stanisława - kościół klasztorny OO. Dominikanów

Znak Dziedzictwa Europejskiego został przyznany Lublinowi jako miastu, które jest symbolem europejskich idei integracyjnych, ponadnarodowego dziedzictwa demokracji i tolerancji oraz dialogu kultur między Wschodem a Zachodem.

W Polsce Znak Dziedzictwa Europejskiego otrzymały: Stocznia Gdańska (Centrum Solidarności), Katedra Gnieźnieńska (wzgórze Lecha), Katedra Wawelska, Miasto Lublin.
(materiał nadesłany)


< Poprzedni   Następny >
Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione 2002 - 2010. Wszystkie prawa zastrzeżone Niecodziennik Biblioteczny.