Obrona i promocja doktorska na KUL JP II Krystyny Rybickiej Drukuj
czwartek, 23 luty 2017
image_0090 (1).jpgMoja rozprawa nie otwiera przede mną ścieżki naukowej,  jest formą podsumowania, zebraniem 34 lat pracy w bibliotece i 15 lat pracy pedagogicznej. Stanowi więc dla mnie moment szczególny.
Rozprawa nosi tytuł  O kreacjach przestrzeni w sztuce XX wieku na podstawie twórczości Tadeusza Mysłowskiego. Składa się z 13 rozdziałów, konstruowanych w taki sposób, aby zestawić zagadnienia związane z  twórczością Tadeusza Mysłowskiego, artysty żyjącego, wywodzącego się z Lublina, zamieszkałego w Nowym Jorku, zajmującego się abstrakcją geometryczną, z wybranymi zagadnieniami kreacji przestrzeni w sztuce XX wieku.
Rozpoczyna się od prezentacji przestrzeni transmigracyjnej  -  przestrzeni życia – czyli umiejętności funkcjonowania jednostki pozostającej w ciągłej podróży, współczesnego nomady, gdzie pędzący świat, w paradoksalny sposób staje się jednym z nielicznych stałych elementów egzystencji.
fot. Mieczysław Kseniak - obrona
fot. Jerzy Jacek Bojarski - promocja doktorska
image_057.jpgOsią pozwalającą zachować równowagę w rzeczywistości transmigranta jest poczucie tożsamości. Ponieważ postać Mysłowskiego doskonale wkomponowuje się w transmigracyjną osobowość, stąd też, aby ustanowić statyczne punkty na mapie życia,  pomiędzy Nowym Jorkiem i Lublinem, kolejne dwa rozdziały traktują o jego wczesnych latach.
Zafascynowany architekturą Nowego Jorku, Mysłowski, zadaje pytanie, czy możliwe jest wytyczenie w strukturach metropolii granicy pomiędzy światem ożywionym i nieożywionym? Stalowe konstrukcje, kierowane nieznaną energią osiągają zdumiewające formy, biegną ku niebu, a człowiek uwięziony w trajektoriach autostrad podtrzymuje ten przedziwny organizm w nieustającym tempie i niekończącej się witalności. Czy miasto można uznać, być może, za żywy organizm, kierujący się własnymi prawami? Rozpoczyna badania źródeł energii. Odkrywa je w krzyżowym przebiegu linii wertykalnej i horyzontalnej. Aby udowodnić swoje odkrycie, pobiera próbkę, fragment planu miasta, kawałek Avenue of the Americas i rozpoczyna badania. Krzyż obiera, jako formę kluczową swojej twórczości. Odnajduje go wszędzie, począwszy od najprostszych konstrukcji architektonicznych, do planu miasta widzianego z kosmosu. Wybrane elementy wyjmuje poza kontekst funkcjonalności, co otwiera przed nim bogactwo strukturalizmu i przestrzeni konceptualnej. Na bazie swoich doświadczeń tworzy Mysłowski następujące po sobie cykle: Avenue of the Americas (1974-1979), Perspective Distortion (1979), Cross Expanding Series (1980) New York Composite (1984) Towards Organic Geometry (1972-1994).
image_0090 (2).jpgW trakcie znakowania strukturalnego, dynamicznej przestrzeni miasta, Mysłowski dostrzega kratownicę planu Manhattanu i analizuje ją. Mapa i demokratyczna wymowa jednakowych parceli,  przeistacza się w symboliczną strukturę siatki, podstawowej formy, z której wynika możliwość wytyczenia całości i jej fragmentacji. Z płaszczyzny siatki wyrasta futurystyczna, wertykalnie nakierowana architektura, czyli formy trójwymiarowe, połączone z kolejnym wymiarem jakim jest czas zawarty w rytmie miasta. Siatka, sieć, z całym bogactwem swoich znaczeń staje się atrybutem nowego człowieka, eksponuje bogactwo myślenia abstrakcyjnego i materializm, dopuszcza również poszukiwanie wiary. Wartości symboliczne krzyża zostają wdrożone w strukturę siatki.
Fotografia staje się dla artysty istotnym medium, niosącym obiektywizm siatki i możliwość zapisu przestrzeni na płaszczyźnie poprzez odwzorowanie, grupowanie się siarczku srebra na papierze światłoczułym. Generuje także nieograniczone kombinacje pozwalające na swobodną penetrację w mikro i makro skali wybranego sfragmentyzowanego poprzez siatkę wycinka. Na drodze wielokrotnego multiplikowania wybranego fragmentu udowadnia również, że pojawiające się niekonsekwencje i załamania są, być może, kolejnym dowodem na istnienie wewnętrznej energii wywołującej nieograniczone bogactwo przemian, przeistaczanie się struktur geometrycznych w wiązania organiczne, bliskość relacji zachodzących pomiędzy matematyką a biologią.
Doświadczenia prowadzone wokół wizualizacji energii, poszukiwanie biologicznej witalności w intelektualnej matematyce Mysłowski podsumowuje serią Endless Columns (niekończące się kolumny) przygotowywaną w różnych konfiguracjach i kontekstach.
W zależności od miejsca prezentacji wykona je w marmurze, masie stalowej, specjalnie preparowanym drewnie. Na przykładzie kolumny analizuje problem image_0090 (9).jpgwzrostu, ewolucji, rozwoju, charakterystyczne dla świata organicznego.
Poruszanie się w przestrzeni krzyża uruchamia w twórczości artysty terytoria, które do XX wieku zastrzeżone były dla religii i duchowości. Stąd też, w rozdziale omawiającym struktury krzyżowe Mysłowskiego, włączona została próba porównania tekstów najwybitniejszych osobowości zajmujących się krzyżem, Kazimierza Malewicza, przedstawiciela radzieckiego konstruktywizmu z dziełami św. Jana od Krzyża, mistyka żyjącego w XVI. wiecznej Hiszpanii oraz Edyty Stein, karmelitanki bosej, filozofki, współpracującej z Edmundem Husserlem, wprowadzającej do fenomenologii pojęcie duchowego znaczenia krzyża i cierpienia jako kategorii naukowej.  Porównanie tekstów przynosi fascynującą bliskość pojęć ascezy, symboliki kolorów, szczególnie bieli i czerni.  
Wolność widzenia świata poprzez struktury krzyżowe prowadzi Mysłowskiego do kosmicznej n-wymiarowej bieli, odrywa go od ziemi, od stabilnej postawy spacerowicza, miejskiego flâneura obserwującego miasto jako tradycyjną wedutę. Pozwala oznaczyć wybrany fragment Manhattanu w makro i mikro skali. Okazuje się, że widok geometrycznej siatki ulic z wielotysięcznej odległości jest zdumiewająco podobny do jej mikroskopijnego fragmentu.
Należy jeszcze zwrócić uwagę na sposób dokumentowania miasta. Mysłowski posługuje się konsekwentnie technikami, minimalizującymi ślady indywidualizmu, fotografią, serigrafią, a ostatnio kolażem, przetwarza skalę i przenosi wybraną formę w nowy kontekst.
W pewnym momencie dostrzega możliwość zaznaczenia śladów obecności człowieka. Ten ważny problem podejmuje Mysłowski już w latach siedemdziesiątych, opracowując cykl New York Faces (1974-1980). Fotografuje wówczas, na rogu Times Square, twarze anonimowych ludzi, różnorodny kolorowy tłum. Zapis rysów twarzy, przekształcony w drukarski czarno-biały raster nakłada na siatkę Manhattanu. Indywidualność zostaje wdrożona  w masę, w tłum.
image_0090 (6).jpgProblem śladu, odcisku przestrzeni życia, przestrzeń postaci człowieka, nieustająco intryguje artystę. W latach 2000-2010 tworzy serię obiektów przestrzennych, które nazywa KrzesłoTronami. Dedykuje je wybranym przez siebie artystom, których uznaje za swoich mentorów. Należą do nich: Katarzyna Kobro, Kazimierz Malewicz, Piet Mondrian, Henryk Stażewski, Władysław Strzemiński, Wacław Szpakowski. W pracy starałam przedstawić obok 3 mentorów również 3 postacie, za pośrednictwem których Tadeusz Mysłowski poznał, a wręcz można powiedzieć, że zaprzyjaźnił się z Pietem Mondrianem (Harry Holzman), Kazimierzem Malewiczem (Szymon Bojko), Wacławem Szpakowskim (Zbigniew Bargielski i Zygmunt Krauze).
Zanim w twórczości Mysłowskiego pojawi się postać człowieka, przeczuwa go za pośrednictwem dźwięku, jego cechy notuje na kształt elektrokardiogramu, w szmerach, szumach, stukocie i wszelkich odgłosach miasta. Próbuje początkowo samodzielnie, za pomocą programu komputerowego przetransponować formę plastyczną na dźwięk, rezygnuje jednak z tego eksperymentu, na rzecz współpracy z kompozytorem Zbigniewem Bargielskim i Zygmuntem Krauze. Odkrywa również w poezji konkretnej, w układzie litery,  możliwość notacji, tworzenia czystego komunikacyjnego kodu, śladu myśli.
W przestrzeni odbitej, lustrzanym drzeworycie, umieszcza w 2009 roku postać ludzką. Powołuje go do życia, konstruuje ze struktur dostrzeżonych w tkance miasta, zapisuje w organicznym tworzywie, w drewnie, w formie dyptyku osoby On i ona. Odnowa. Dyptyk, prezentowany na Międzynarodowym Triennale Grafiki w Krakowie, w 2009 roku, otrzymuje nagrodę. Obecnie, w ośmiometrowym powiększeniu, można go oglądać w hallu Centrum Spotkania Kultur w Lublinie.
Rozdział podsumowujący kreacje przestrzeni w twórczości Tadeusza Mysłowskiego otrzymuje tytuł „Redukcja przestrzeni”. Zapożyczony został od wydarzenia, które miało miejsce w 2003 roku, w krakowskim „Arsenale”. Zawarty w nim tekst jest próbą przeglądu najważniejszych wydarzeń artystycznych w USA, współtworzących pomost pomiędzy minimalizmem i sztuką konceptualną, okresem dla Tadeusza Mysłowskiego kluczowym
w podejmowaniu przez niego wiodących decyzji artystycznych.
W katalogu do tej wystawy znajduje się tekst pani profesor Doroty Folgi-Januszewskiej, który stał się dla mnie niedoścignionym wzorem umiejętności pisania o sztuce. Cytuję:
image_019.jpg„Tadeusz Mysłowski, w pochodzie mistrzów, podąża ostatni. Idzie tyłem, pod górę, widok ma wspaniały. Przed nim, u stóp, a właściwie za nim, rozciągają się wielkie panoramy myśli obrazów, dokonań. Wizje utopijne, lecz tętniące życiem, marzenia o odkryciu tajemnicy siódmej pieczęci, już prawie spełnione.  Dotykając kresek, zmienia je w kolumny. Rysując figury, buduje miasta. Bryły rozsadza logika. Chaos sam się porządkuje. Przypadek, jak obłaskawiona bestia krąży, machając fotograficznym ogonem. W wykładach Gurdżijewa, spisanych przez Uspienskiego i namalowanych przez Malewicza, Mysłowski odkrywa kamień węgielny z dalekiej kopalni złota – kwadrat i krzyż -  rozchodzące się jednocześnie we wszystkie strony n-wymiarowej przestrzeni. Przyjaciel chaosu ukrywa go pod płaszczem znaku. Chaos – dyscyplina świata – odwdzięcza się malowniczą teozofią. Mondrian łypie zza rogu New York Avenue, pozdrawiając Tadeusza Żeglarza”.
kr

dr KRYSTYNO jesteśmy z Ciebie dumni i gratulujemy Redakcja "Niecodziennika"



image_005.jpgKrystyna Rybicka
- urodzona w marcu 1959 roku w Łańcucie, matka dwóch córek bliźniaczek (jedna z nich również absolwentka KUL, tyle, że filologii romańskiej), wdowa. Wychowywała się na Śląsku, w Tychach w i Bytomiu. Siedem lat uczęszczała tam do Państwowej Szkoły Baletowej w Bytomiu, nie rokowała jednak wielkich nadziei w karierze tancerki. Był to dla niej jednak bardzo ważny okres ze względu na kontakt z Anną Keyhą – charyzmatyczną nauczycielką przedmiotów obowiązkowych wówczas w szkole baletowej –   historią sztuki, historią tańca i teatru oraz zasadami charakteryzacji.
W 1977 roku, zaraz po maturze, rozpoczęła studia historii sztuki na Wydziale Nauk Humanistycznych KUL, ukończyła je w 1988 roku pracą magisterską, napisaną pod kierunkiem prof. Andrzeja Ryszkiewicza „Wiktor Ziółkowski i jego rola w życiu artystycznym Lublina”. W 1990 roku ukończyła studia podyplomowe z bibliotekoznawstwa na Wydziale Humanistycznym UMCS. Od 1983 roku zatrudniona w Wojewódzkiej a następnie Miejskiej Bibliotece Publicznej w Lublinie, początkowo jako fotografka, następnie bibliotekarka, obejmując w 1990 roku filię biblioteczną na Czechowie ze sprofilowanym księgozbiorem z historii sztuki i stworzoną tam Galerią 31.  Współpracuje z czasopismem „Ryms”, kwartalnikiem o książkach dla dzieci
i młodzieży, publikując teksty na temat mistrzów polskiej ilustracji. Od 2002 roku redaktor „Niecodzienika Bibliotecznego” czasopisma Miejskiej Biblioteki Publicznej w Lublinie. Od 2012 członkini Polskiej Sekcji IBBY (Międzynarodowa Izba ds. Książek dla Młodych), czterokrotnie zapraszana do grona jurorów graficznych w konkursie Książka Roku, a w 2016 roku nominowana przez  IBBY do nagrody za upowszechnianie czytelnictwa.
W latach 2000-2015 związana z Lubelską Szkołą Sztuki i Projektowania, gdzie prowadziła zajęcia z historii sztuki XIX i XX wieku, historii sztuki użytkowej oraz warsztaty z historii sztuki dla maturzystów i kandydatów na wyższe uczelnie artystyczne. W okresie pomiędzy 2010 a 2014 współpracowała z Politechniką Lubelską z Wydziałem Budownictwa i Architektury oraz podyplomowym „Wzornictwem przemysłowym” prowadząc tam zajęcia z historii wzornictwa przemysłowego. W 2008 roku weszła w skład zespołu egzaminatorów egzaminu maturalnego z historii sztuki Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Krakowie. W 2013 została przyjęta na seminarium doktoranckie prof. Lechosława Lameńskiego w Instytucie Historii Sztuki Katedry Historii Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej KUL.
W tym czasie wzięła udział w konferencjach: Paragone. Rzeźba na granicy – ogólnopolska konferencja naukowa zorganizowana przez Instytut Historii Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej KUL, październik 2015. Referat:  Pomiędzy geometrią a organicznością. Tadeusza Mysłowskiego Endless Columns with Square Base (1987-1996).
Miasto – Sztuka – ogólnopolska interdyscyplinarna konferencja naukowa poświęcona sztuce w kontekście miejskim organizowana przez Wydział Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Poznańskiego, marzec 2015. Referat:
O poszukiwaniu struktur organicznych przeprowadzonym przez Pieta Mondriana, Tadeusza Mysłowskiego i Bernarda Tschumi na geometrycznej siatce Manhattanu.
Człowiek a przestrzeń. Świat i jego kreacje – ogólnopolska interdyscyplinarna studencko-doktorancka konferencja naukowa organizowana przez Politechnikę Białostocką, listopad 2014.
Referat: Siatka (grid) Manhattanu – geometryczna wizja nowego świata według Tadeusza Mysłowskiego.
Publikacje:
100 lat / 100x Malewicz. Muzeum Książki Artystycznej w Łodzi, „Akcent” 2013, nr 3, s. 176-179.

Siatka (grid) Manhattanu - geometryczna wizja nowego świata  według Tadeusza Mysłowskiego, „Architecturae et Artibus” 2015, nr  3, s. 24-30.

Tadeusza Mysłowskiego „15 pairs of hands, for Bruno Schulz”,  „Akcent” 2016, nr 3, s. 121-123.

Pomiędzy geometrią a organicznością. Tadeusza Mysłowskiego Endless Columns with Square Base (1987-1996) – przygotowania do druku.

Inne:

stała współpraca z kwartalnikiem „Ryms” (książki dla dzieci i młodzieży). Dotychczasowe publikacje:
- Druczenie Andrzeja Kota, „Ryms” 2016,  nr 1, s. 10-11.
- Stworzyć pomost pomiędzy nowym, a tym, co było… „Ryms” 2015, nr 1, s. 12-13.
- Dokąd odeszły Muminki,  „Ryms” 2014, nr 3, s. 16-18.
- Jak kanonik van der Paele zasmakował w naszych   czasach. Kilka spostrzeżeń dotyczących książek Iwony Chmielewskiej, „Ryms” 2013, nr 3,  s. 12-15.
- Złota rybka a poszukiwania czwartego wymiaru. O twórczości Marii Ekier, Józefa Wilkonia i Piotra Fąfrowicza, „Ryms” 2013, nr 2, 16-18.

Współpraca:

- IBBY (International Board on Books for Youngsters) – udział w jury graficznym  w konkursie Książka Roku  w latach 2012, 2013, 2014, 2015.
- Muzeum Książki Dziecięcej Biblioteki Publicznej Miasta Stołecznego Warszawy – udział   w  jury graficznym w  Konkursie Literatury Dziecięcej im. Haliny Skrobiszewskiej, Lista Skarbów 2014, 2015, 2016.
image_001.jpg
Tadeusz Mysłowski, Krystyna Rybicki i Lechosław Lameński
image_027.jpg
image_052.jpg
 Lechosław Lameński, Krystyna Rybicki, Tadeusz Mysłowski, Marcin Pastwa
image_045.jpg
image_046.jpg
image_053.jpg
image_057.jpg
image_058.jpg





< Poprzedni   Następny >
Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione 2002 - 2010. Wszystkie prawa zastrzeżone Niecodziennik Biblioteczny.