25-lecie Greckokatolickiej Parafii w Lublinie Drukuj
środa, 06 czerwiec 2018
image_015.jpgW wielokulturowym i akademickim Lublinie, od 25 lat działa na Sławinku przy alei Warszawskiej greckokatolicka parafia pw. Narodzenia NMP i św. Jozafata, erygowana 1 stycznia 1993 r. Obecność Kościoła wschodniego na ziemi lubelskiej ma swoją nie-zwykle bogatą i zarazem złożoną historię. Pierwsza udokumentowana wzmianka o cerkwi w Lublinie pochodzi z 1399 r.. Tradycja bizantyjska wpisała się na trwałe w krajobraz miasta Lublina, o czym świadczy obec-ność cerkwi Przemienienia Pańskiego na ulicy Ruskiej, rondo św. Piotra Mohyły, nazwa osiedla bazylianówka od działającego przez dwa stulecia zakonu bazylianów, czy też ulica unicka przy której znajdował się cmentarz doszczętnie zniszczony w latach 70-tych XX w., a także cerkiew na ul. Zielonej w której do II Wojny Światowej odprawiana była Liturgia wschodnia, obecnie rzymskokatolicki kościół rektoralny św. Jozafata. Nie można zapominać również o jednym z najcenniejszych dzieł współczesnej sztuki sakralnej w Polsce, czyli ikonostasie autorstwa prof. Jerzego Nowo-sielskiego w lubelskiej kaplicy seminaryjnej. Dowodem na to, iż grekokatolicy w trudnych okresach historycznych nieśli ciężar odpowiedzialności za losy Lubelszczyzny świadczą święci męczennicy z Pratulina oraz Drelowa, którzy zginęli z rąk wojsk zaborcy carskiego. Z Lublinem związany jest również błogosławiony Emilian Kowcz, kapłan, który zginął w opinii świętości w obozie na Majdanku. W  2004 roku na  mapie  miasta  pojawiła  się  nowa  nazwa nawiązująca do jego postaci, a mianowicie rondo błogosławionego ks. Emiliana Kowcza u zbiegu ulic Armii Krajowej i Jana Pawła II.
fot. Jerzy Jacek Bojarski
image_007.jpgimage_012.jpgOdrodzenie kościoła grecko-katolickiego nastąpiło na początku lat dziewięćdziesiątych XX w. wraz z transformacją ustrojową państw Europy Środkowo-Wschodniej, co umożliwiło kanoniczne erygowanie w Lublinie greckokatolickiej parafii.
    Po ponad stu latach prze-śladowań przez systemy totalitarne, parafia zaczynała swoją działalność od podstaw, spotykając się z różnymi stereotypami poglądowymi, utrwalonymi w świadomości mieszkańców Lublina powojenną dezinformacją i propagandą. Powstała w 1993 r. parafia nie posiadała własnej świątyni i zaplecza materialnego. Początkowo nabożeństwa odbywały się w kościele pw. św. Jozafata przy ul. Zielonej. Dzięki staraniom proboszcza ks. Stefana Batrucha, przy wsparciu dyrektora Muzeum Wsi Lubelskiej Mieczysława Kurzątkowskiego, w 1994 r. została nabyta przez Parafię Greckokatolicką w Lublinie i przeniesiona do Lublina w celu rekonstrukcji oraz udostępnienia dla celów kultowych i muzealnych cerkiew z Tarnoszyna, zbudowana w 1752 r. w Uhrynowie w powiecie sokalskim. W latach 1903–1904 cerkiew ta była po raz pierwszy translokowana do Tarnoszyna, gdzie pełniła funkcję cerkwi filialnej pw. Narodzenia NMP przy parafii św. Mikołaja Cudotwórcy w Ulhówku w powiecie rawskim. Po przymusowym wysiedleniu grekokatolików po II wojnie światowej, w latach 1947–1960, była użytkowana przez parafię rzymskokatolicką. Po wybudowaniu nowego kościoła w Tarnoszynie, cerkiew stała nieużytkowana. Po 1979 r. pozostała bez opieki i stopniowo ulegała dewastacji. Na początku 1994 r. ówczesny zarządca nieruchomości, proboszcz tarnoszyńskiej parafii rzymskokatolickiej pw. św. Stanisława Biskupa ks. Mariusz Leszczyński za zgodą biskupa zamojsko-lubaczowskiego Jana Śrutwy przekazał cerkiew lubelskiej parafii grecko-katolickiej.
   image_006.jpg W dniu 15 czerwca 1997 r., w święto Zesłania Ducha Świętego za juliańskim kalendarzem, z udziałem księży, licznej grupy alumnów Seminarium Duchownego i świeckich wiernych został poświęcony plac pod budowę cerkwi i kamień węgielny. Niedługo potem ruszyły roboty budowlane i już 23 listopada 1997 r. uroczyście wmurowano węgielny kamień pod cerkiew. W wydarzeniu uczestniczyli: arcybiskup Jan Martyniak i archimandryta Jan Sergiusz Gajek, wizytator apostolski dla greckokatolików na Białorusi. Do końca 1997 r. budynek cerkwi został usytuowany, a przez 1998 r. uporządkowano teren wokół świątyni, doprowadzono niezbędne instalacje, przeprowadzając równocześnie w jej wnętrzu prace konserwatorskie.
W cerkwi w 2000 r. zainsta-lowano siedemnastowieczny ikonostas, pochodzący z cerkwi pw. św. Dymitra w Teniatyskach, a także umieszczono słynącą z łask ikonę Bogurodzicy z Korczmina (odrestaurowaną przez p. Jadwigę Styrnę i przekazaną przez krakowską Fundację św. Włodzimierza Chrzciciela Rusi Kijowskiej).
Wielki Piątek (28 kwietnia) 2000 r. stał się przełomowym w historii parafii: od tego czasu Liturgie i życie duszpasterskie już na stałe przeniosło się do nowej cerkwi. W 2001 r. obok cerkwi stanęła osiemnastowieczna drewniana dzwonnica, przeniesiona ze wsi Kniazie k. Lubyczy Królewskiej, a 25 listopada tegoż roku zostały poświęcone trzy nowe dzwony z pracowni ludwisarskiej Jana Felczyńskiego z Przemyśla.
W uratowanej przed zniszczeniem świątyni, rozpoczęło rozwijać się życie liturgiczne lubelskiej parafii greckokatolickiej. Na początku do parafii zgłosiło się kilkadziesiąt osób, a obecnie po 25 latach działalności, wspólnota liczy kilkaset wiernych. Tworzą ją stali mieszkańcy Lublina, pracownicy naukowi oraz doktoranci i studenci lubelskich uczelni, gdyż coraz więcej młodzieży greckokatolickiej z Polski oraz Ukrainy a także innych krajów przybywa do Lublina na studia.
Przy parafii prowadzona jest katechizacja dzieci i młodzieży, działa Duszpasterstwo Akademickie, Studenckie Towarzystwo „Obnowa”, Parafialne Centrum Caritas, Duszpasterstwo Rodzin. Od 2004 r. parafia ściśle współpracuje z Fundacją Kultury Duchowej Pogranicza, która stawia sobie za cel działania na rzecz ratowania dziedzictwa pogranicza kulturowego biznatyjsko-łacińskiego image_014.jpgoraz pojednania polsko -ukraińskiego.
Od 2012 r. przy parafii działa pracownia i warsztaty ikonopisarskie, które organizują działania pod nazwą „Lubelskie spotkania z ikoną”, składające się z między-narodowych konferencji oraz wystaw współczesnych ikon.
Duszpasterstwo, poza oczywistym dążeniem do umocnienia wiary, również konsoliduje lubelskich grekokatolików. Organizowane są wspólne spotkania w domu parafialnym w gronie „dużej rodziny”, rekolekcje i dni skupienia, spotkania literackie i muzyczne, stanowiące ważny element życia parafii, które dają szczególnie młodym ludziom oparcie we wspólnocie, pomoc w rozwiązywaniu problemów, wychodzenie naprzeciw z pomocą w usamodzielnieniu i odnalezieniu się w nowym środowisku.
Ciekawym doświadczeniem lubelskiej parafii jest duże zainteresowanie duchowością Kościoła greckokatolickiego młodzieży z różnych krajów. Dzięki temu rozwinął swoją działalność wolontariat międzynarodowy, powiązany z wymianą młodzieży opartej na wzajemnej współpracy i poznawaniu. Osoby, które pragną poznać Liturgię wschodnią oraz inne nabożeństwa, mają taką możliwość w niedzielę o godz. 10.00, w święta i dni tygodnia, w środy i soboty o 18.00.
Zabytkowa drewniana cerkiew zlokalizowana jest na Sławinku przy alei Warszawskiej 82, gdzie można dojechać autobusami komunikacji miejskiej nr: 18, 20, 30. Działalność i zaangażowanie lubelskiej parafii w ciągu ćwierćwiecza swojego istnienia, zostały zauważone i wyróżnione między innymi przez: Prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej i Ukrainy - za działania na rzecz polsko-ukraińskiego porozumienia, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - za opiekę nad zabytkami i dokonania z zakresu konserwacji, Wojewodę Lubelskiego i Marszałka Województwa - za osiągnięcia w upowszechnianiu dóbr kultury, Lwowską i Wołyńską Obwodową Radę - za działania na rzecz transgranicznej współpracy, Zarząd Województwa Lubelskiego - za realizację Europejskich Dni Dobro-sąsiedztwa, Ambasadora Ukrainy w Polsce - za propagowanie polsko-ukraińskiego dobrosąsiedztwa, Prezydenta Miasta Lublin - za działalność kulturalną i inicjatywy kształtujące tożsamość miasta, Metropolitę Lubelskiego - za budo-wanie mostów porozumienia i współpracy między narodami.
image_016.jpgW 2002 r. parafia przejęła na własność cerkiew pw. Objawienia Pańskiego w Korczminie (obecnie cerkiew filialna) z 1658 r. (najstarszej drewnianej cerkwi Lubelszczyzny). W 2004 r. w Korczminie po raz pierwszy zorganizowano wydarzenie, które w stało się cyklicznym wydarzeniem pod nazwą „Dni Dobrosąsiedztwa”. Od tego czasu 28 sierpnia między polskim Korczminem a ukraińską Stajówką tworzone jest tymczasowe przejście graniczne a ikona Matki Boskiej Korczmińskiej jest uroczyście prze-noszona przez granicę. W wydarzeniu uczestniczą dawni i obecni mieszkańcy z terenów przygranicznych oraz lokalne władze. W 2011 roku pod-czas  Lubelskiej Gali Turystyki „Dni Dobrosąsiedztwa” uzyskały tytuł „Perełki Lubelszczyzny” i zostały uznane za Najlepszy Produkt Turystyczny Województwa Lubelskiego. Szczególną postacią parafii jest osoba Emiliana Kowcza, grecko-katolickiego kapłana, zmarłego w obozie koncentracyjnym na Maj-danku, ogłoszonego błogosławionym przez Jana Pawła II. Podejmowane są różne formy jego upamiętnienia m.in. wspomnienie o nim każdego roku podczas drogi krzyżowej młodzieży Archidiecezji Lubelskiej w czasie wielkiego postu, nadanie rondu jego imienia czy nakręcenie filmu dokumentalnego o błogosławionym przez lubelskiego reżysera Grzegorza Linkowskiego „Proboszcz Majdanka”. Dnia 25 marca 2009 r. dekretem kardynała Lubomyra Huzara, zwierzchnika Kościoła Greckokatolickiego, ks. Emiliana Kowcza ogłoszono patronem duszpasterzy greckokatolickich.
Zasłużoną postacią wspólnoty greckokatolickiej w Lublinie był prof. Michał Łesiów (1928–2016), który w 1996 r. za zaangażowanie w rozwój Kościoła greckokatolickiego w Polsce otrzymał papieskie odznaczenie „Pro Ecclesia et Pontifice”, a tym samym został pierwszym świeckim grekokatolikiem w kraju, uhonorowanym tak wysokim odznaczeniem kościelnym.
W 2017 r. parafia w Lublinie znalazła się w granicach nowo ustanowionego protoprezbiteratu Warszawsko - Lubelskiego.
SteBa
image_004.jpg
image_009.jpg
image_005.jpg
image_010.jpg
image_013.jpg
image_017.jpg




Następny >
Kopiowanie zamieszczonych materiałów i ich wykorzystywanie bez zgody autorów jest zabronione 2002 - 2010. Wszystkie prawa zastrzeżone Niecodziennik Biblioteczny.